El Telsizi Evde ve Araçta Nasıl Kullanılır? Mobil Anten, Sabit Anten ve Radialless Rehberi

Kaliteli bir VHF/UHF el telsizi yalnızca üzerindeki kısa antenle kullanılan taşınabilir bir cihaz olmak zorunda değildir.

Icom ID-52E gibi 144/430 MHz çalışan bir el telsizi; araçta uygun bir mobil antene, evde ise çatı veya balkon antenine bağlanarak çok daha geniş bir kullanım alanına kavuşabilir.

Ancak burada sık karşılaşılan üç soru vardır:

Bir el telsizi evde sabit istasyon olarak kullanılabilir mi?

Mobil anten evde kullanılabilir mi?

“Radialless” bir mobil anten gerçekten metal yüzeye ihtiyaç duymaz mı?

Bu soruların cevabı yalnızca “evet” veya “hayır” değildir. Antenin elektriksel yapısı, montaj şekli, koaksiyel kablo, anten yüksekliği ve telsizin alıcı-verici özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Icom ID-52E Evde Sabit İstasyon Olarak Kullanılabilir mi?

Evet.

Icom ID-52E, Avrupa versiyonunda 144–146 MHz ve 430–440 MHz amatör bantlarında çalışan, maksimum 5 W çıkış gücüne sahip çift bant bir el telsizidir.

50 Ω anten sistemine sahiptir ve cihaz üzerindeki anten bağlantısı SMA tipidir.

Dolayısıyla uygun bağlantı elemanlarıyla;

ID-52E → kısa esnek pigtail → koaksiyel kablo → harici VHF/UHF anten

şeklinde bir istasyon kurulabilir.

Bu sistem özellikle;

• Yerel röle haberleşmesi,
• D-STAR röle kullanımı,
• VHF/UHF simplex haberleşme,
• Dinleme,
• Düşük güçlü ev istasyonu

için oldukça başarılı olabilir.

Buradaki en büyük değişiklik çoğu zaman verici gücünden değil, antenin bina içerisinden çıkarılıp yüksek ve açık bir noktaya taşınmasından gelir.

5 Watt Ev İstasyonu İçin Yeterli mi?

VHF/UHF haberleşmesinde yalnızca verici gücüne bakmak yanıltıcıdır.

Anten yüksekliği, anten kazancı, çevredeki engeller ve koaksiyel kablo kayıpları en az verici gücü kadar önemlidir.

Örneğin ID-52E'nin 5 W çıkışını Diamond X200 gibi 144 MHz'te yaklaşık 6 dBi kazanç sağlayan bir antene uyguladığımızda, kablo kayıpları hesaba katılmadan ana radyasyon yönündeki teorik EIRP yaklaşık 20 W seviyesine ulaşır.

430 MHz'te X200'ün yaklaşık 8 dBi katalog kazancıyla teorik değer yaklaşık 31,5 W EIRP olur.

Bu, cihazın 20 veya 31,5 W RF çıkışı verdiği anlamına gelmez. Anten kazancı, yayılan enerjiyi belirli yönlerde yoğunlaştırır.

Sonuç olarak 5 W'lık kaliteli bir el telsizi, iyi bir dış antenle düşünüldüğünden çok daha yetenekli bir ev istasyonu haline gelebilir.

Peki 50 Watt Mobil Telsize Neden İhtiyaç Var?

5 W ile 50 W arasında yaklaşık 10 dB verici gücü farkı vardır.

Aynı anten ve aynı kablo kullanıldığında 50 W'lık bir mobil cihaz bu avantajı korur.

Dolayısıyla yerel röle ve normal şehir içi haberleşmede ID-52E + iyi anten yeterli olabilirken, uzak simplex, zor arazi veya sınırdaki bağlantılarda 50 W mobil/sabit cihazın avantajı belirginleşir.

Mobil cihazların başka avantajları da vardır:

• Daha yüksek sürekli çıkış gücü,
• Daha büyük soğutma kapasitesi,
• Sabit kullanım için daha uygun bağlantılar,
• Harici güç kaynağıyla sürekli çalışma,
• Daha büyük fiziksel kontroller,
• Uzun süreli TX kullanımına daha uygun yapı.

Büyük Anten El Telsizinin Alıcısını Her Zaman İyileştirir mi?

Genellikle harici anten büyük avantaj sağlar. Fakat burada çoğu kullanıcının gözden kaçırdığı önemli bir konu vardır:

Daha büyük anten yalnızca istediğimiz sinyali büyütmez.

Çevredeki diğer güçlü VHF/UHF sinyallerini de telsizin alıcı katına taşır.

Özellikle RF açısından yoğun şehir merkezlerinde bazı el telsizlerinde;

• Front-end overload,
• Intermodülasyon,
• Desense,
• İstenmeyen veya hayalet sinyaller

görülebilir.

Bu nedenle yalnızca anten kazancı değil, telsizin alıcı ön katının güçlü sinyaller karşısındaki davranışı da önemlidir.

Araç Kullanımı İçin Diamond SG-7700

Diamond SG-7700, 144/430 MHz için geliştirilmiş yüksek kazançlı çift bant bir mobil antendir.

• 144 MHz: 4,3 dBi
• 430 MHz: 6,8 dBi
• Uzunluk: 1,27 metre
• Ağırlık: yaklaşık 350 g
• Empedans: 50 Ω
• VSWR: 1,5:1 veya daha düşük
• Konnektör: M-P
• 144 MHz: 5/8λ Double C-Load
• 430 MHz: 2×5/8λ C-Load
• Her iki bantta: Radialless

Radialless Gerçekte Ne Demektir?

Klasik 1/4 dalga mobil antenlerde araç kaportası anten sisteminin RF açısından önemli bir bölümünü oluşturabilir. Araç gövdesi karşı ağırlık veya ground-plane görevi görür.

Radialless tasarımlarda ise antenin çalışabilmesi için klasik anlamda büyük bir metal araç gövdesi veya harici radyal sistemi zorunlu değildir.

Dolayısıyla SG-7700:

“Metal kaporta olmadan çalışamaz.”

sınıfındaki bir anten değildir.

Ancak bundan şu sonucu çıkarmak da doğru değildir:

“Radialless anten çevresindeki hiçbir iletkenden veya montaj şeklinden etkilenmez.”

Radialless Antende RF Akımı Nereye Gider?

Anten sistemlerinde RF akımının bir dönüş yolu vardır.

End-fed veya benzeri yüksek empedanslı yapılarda görünür radyaller bulunmasa bile;

• Koaksiyelin dış yüzeyi,
• Montaj braketi,
• Mast,
• Çevredeki iletken yapılar,
• Kapasitif kuplaj

anten sisteminin davranışına katkıda bulunabilir.

Üreticinin matching sistemi antenin 50 Ω besleme hattıyla çalışmasını sağlar; fakat bu, antenin çevresinden fiziksel olarak tamamen bağımsız olduğu anlamına gelmez.

Düşük SWR Her Zaman Yüksek Verim Demek Değildir

Bir anten analizöründe veya telsizin SWR göstergesinde 1:1 ya da 1,2:1 görmek, gönderdiğimiz RF enerjisinin tamamının istediğimiz yönde faydalı biçimde yayıldığını kanıtlamaz.

Bir sistem 50 Ω'a çok güzel eşleşmiş fakat kayıplı olabilir.

Aynı şekilde koaksiyelin dış yüzeyindeki common-mode akımları da sistemin bir bölümünün istenmeden radyasyon yapmasına neden olabilir.

Dolayısıyla anten değerlendirilirken yalnızca “SWR kaç?” sorusunu sormak yeterli değildir.

SG-7700 Metal Ground-Plane Olmadan Verimsiz midir?

Bunu söylemek doğru değildir.

Diamond SG-7700'ü açıkça radialless olarak tasarlamıştır. Dolayısıyla antenin üretici tarafından öngörülen çalışma prensibi metal araç kaportasını zorunlu kılmaz.

Ancak daha doğru ifade şudur:

SG-7700 metal ground-plane olmadan çalışacak şekilde tasarlanmıştır; fakat gerçek performansı montaj çevresi, koaksiyel ve yakınındaki iletken yapılardan tamamen bağımsız değildir.

Üretici farklı montaj koşullarındaki toplam radyasyon verimini yüzde olarak yayımlamadığından kesin verim yüzdeleri vermek doğru değildir.

Mobil Anten Evde Kullanılır mı?

Burada iki ayrı kavramı birbirinden ayırmak gerekir.

El telsizini evde kullanmak:
Gayet normal ve teknik olarak doğru olabilir.

Mobil araç antenini kalıcı ev anteni olarak kullanmak:
Çalışabilir, fakat çoğu durumda doğru ürün seçimi değildir.

SG-7700 geçici bir istasyonda balkona veya portatif bir standa bağlanıp kullanılabilir.

Ancak çatıya direk dikiliyor, koaksiyel kalıcı olarak çekiliyor ve anten yıllarca dışarıda kalacaksa artık sabit istasyon antenlerinin kullanım alanına girilmiş olur.

SG-7700 ile X30, X50 ve X200 Karşılaştırması

X200 + ID-52E İyi Bir Ev İstasyonu Olur mu?

Birçok kullanım senaryosunda evet.

Özellikle yerel röleler, D-STAR, şehir içi simplex ve çevredeki amatör istasyonları dinleme için ID-52E + iyi koaksiyel + yüksek ve açık konumlandırılmış X50/X200 kombinasyonu oldukça başarılı olabilir.

Burada telsizin yalnızca 5 W olması sistemin başarısız olacağı anlamına gelmez.

VHF/UHF haberleşmesinde çoğu zaman:

Yüksek ve açık anten + düşük kayıplı kablo + temiz görüş

yüksek TX gücünden daha değerlidir.

El Telsizinde Koaksiyel Kablo Seçimi

Çatı anteninin sağladığı kazancı kötü koaksiyelle kaybetmek mümkündür.

Bu özellikle 430 MHz'te önemlidir.

Kablo uzadıkça RF kaybı artar. Bu nedenle uzun çatı inişlerinde düşük kayıplı kaliteli koaksiyel tercih edilmelidir.

Ayrıca kalın çatı kablosunun doğrudan ID-52E'nin SMA soketine bağlanması mekanik olarak doğru değildir.

Daha sağlıklı sistem:

Çatı anteni → düşük kayıplı koaksiyel → sabit bağlantı → kısa/esnek pigtail → ID-52E

ID-52E'yi Evde Sürekli Beslemek

El telsizleri mobil/base cihazlardan farklı güç ve termal mimariye sahiptir.

USB bağlantısının bulunması, cihazın otomatik olarak masaüstü bir mobil telsiz gibi sınırsız süre yüksek güçte çalışacağı anlamına gelmez.

Uzun TX süreleri, batarya yönetimi ve cihaz sıcaklığı dikkate alınmalıdır.

Hangi Kullanıcı İçin Hangi Sistem?

Araç

ID-52E + SG-7700

Araç + Portatif / Geçici İstasyon

ID-52E + SG-7700

Ev / Balkon / Çatı

ID-52E + X50 veya X200

Daha Güçlü Sabit İstasyon

50 W sınıfı VHF/UHF mobil/base cihaz + uygun sabit istasyon anteni

Sonuç

Kaliteli bir el telsizi yalnızca “el telsizi” olmak zorunda değildir.

Icom ID-52E gibi bir cihaz iyi bir harici anten sistemiyle gerçek ve oldukça yetenekli düşük güçlü bir ev istasyonu olarak kullanılabilir.

Ancak buradan “Mobil anten de ev anteninin aynısıdır.” sonucu çıkarılmamalıdır.

Aynı şekilde “Radialless anten çevresindeki RF sisteminden tamamen bağımsızdır.” demek de teknik olarak doğru değildir.

Doğru yaklaşım kullanım senaryosuna göre sistem kurmaktır:

Araç → Mobil anten

Ev / çatı → Sabit istasyon anteni

Geçici çalışma → Şartlara uygun portatif veya mobil çözüm

Ve sistemin tamamını birlikte değerlendirmektir:

Telsiz + anten + anten yüksekliği + koaksiyel + konnektör + montaj ortamı

VHF/UHF haberleşmesinde çoğu zaman en büyük iyileştirme yeni bir telsiz satın almaktan değil, mevcut telsizi daha iyi ve daha doğru konumlandırılmış bir anten sistemine bağlamaktan gelir.

NEA Teknoloji
Amatör Telsiz • Anten • Haberleşme Sistemleri