HF Üzerinden Ufuk Ötesi Radarlar (OTHR)
Bu yazıda, HF frekans bandında çalışan Ufuk Ötesi Radar (OTHR) sistemlerini, çalışma prensiplerini, dünyadaki önemli örnekleri ve modern Icom HF cihazları ile amatör seviyede nasıl tespit edilebileceğini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
1. OTHR Nedir?
Ufuk ötesi radarlar, HF sinyallerinin iyonosferin F tabakasından yansımasını kullanarak normal görüş hattının çok ötesindeki hedefleri tespit eder. Bu teknoloji ile 1000 km ile 5000 km arası menziller mümkündür.
2. İyonosfer Tabanlı Çalışma Mantığı
HF sinyali yukarı gönderilir, F2 tabakasından yansır, hedef bölgeye düşer ve geri yansıması tekrar F tabakasından sekerek radar istasyonuna ulaşır.
3. Dünyadaki Önemli OTH Radar Sistemleri
Duga-3 (Russian Woodpecker)
SSCB döneminde kullanılan efsanevi radar sistemi, amatörler tarafından duyulan “Woodpecker” tıkırtı sinyalleriyle meşhurdur.
JORN – Avustralya
Dünyanın en modern skywave radarlarından biri olup 3000 km üzerinde menzile sahiptir.
Çin OTHR Sistemleri
6–28 MHz arası geniş bant tarama yapan güçlü radar ağlarıdır. HF bandında geniş tarama izleri bırakır.
4. Amatör Radyocular OTHR Sinyallerini Nasıl Tespit Eder?
Icom IC-7300, IC-7610, IC-705 gibi modern HF cihazları, geniş spektrum tarama yetenekleri sayesinde OTHR sinyallerini kolayca görüntüleyebilir.
Spektrum / Waterfall Örnek Görüntüleri
Geniş bant tarama radarları waterfall ekranında hareketli bir “fırça” veya “duvar” gibi görünür.
5. Önerilen Icom Ayarları
- Mod: USB
- Filter Width: 3.0 – 3.6 kHz
- Spectrum SPAN: 100 kHz
- Waterfall: FAST
- ATT: OFF
- AGC: SLOW
6. OTH Radarların Amatör Bantlarına Etkisi
Bu radarlar, özellikle 20m ve 40m bantlarında geniş bantlı parazit oluşturabilir. NB/NR gibi filtreler sınırlı etki gösterir. En etkili çözüm bandı veya frekansı değiştirmektir.
Sonuç
Ufuk ötesi radarlar HF bandında çalışan en güçlü ve teknik sistemlerden biridir. Modern Icom HF cihazlarıyla bu sinyaller amatör radyocular tarafından kolaylıkla gözlemlenebilir. Bu da amatör telsizciliği yalnızca bir hobi olmaktan çıkarıp, iyonosfer ve sinyal analizine uzanan zengin bir teknik alana dönüştürür.